Data publikacji: 9 listopada 2025 r.

Spór dotyczy VAT marży przy sprzedaży towarów używanych nabytych przez lombard od pożyczkobiorcy. Gdy pożyczkobiorca nie spłaci pożyczki, przedmiot zastawu przechodzi na własność lombardu, który następnie go sprzedaje. Pytanie brzmi: jak ustalić kwotę nabycia dla celów procedury VAT marża – czy powinna to być tylko wartość, na jaką wyceniono towar przy udzieleniu pożyczki, czy też wartość całego długu pożyczkobiorcy, łącznie z odsetkami, opłatami i innymi kosztami obsługi pożyczki?

Stanowisko podatnika i decyzja Dyrektora KIS

Spółka działająca w branży konsumenckich pożyczek lombardowych nabrała wątpliwości co do prawidłowego sposobu obliczania podatku i wystąpiła o indywidualną interpretację do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Podatnik argumentował, że przy sprzedaży przedmiotu zastawu będącego zabezpieczeniem lombardowym kwota nabycia powinna obejmować całkowitą wierzytelność przysługującą lombardowi wobec pożyczkobiorcy. Oznacza to, że do kalkulacji VAT marży należy wliczyć nie tylko pierwotną wartość udzielonej pożyczki, ale również wszystkie koszty związane z jej udzieleniem i obsługą, to jest odsetki od pożyczki, opłaty manipulacyjne, koszty przechowywania przedmiotu zabezpieczenia, ubezpieczenia oraz inne opłaty dodatkowe.

Praktycznie rzecz biorąc: jeśli lombard udzielił pożyczki na 100 złotych, a całkowity dług pożyczkobiorcy wraz ze wszystkimi opłatami i odsetkami wynosi 132 złote, to – zdaniem podatnika – kwota nabycia towarów powinna wynosić 132 złote, a nie 100 złotych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie zgodził się z tym stanowiskiem i uznał podejście podatnika za nieprawidłowe. Zdaniem organu wynagrodzenie z tytułu odsetek, opłat manipulacyjnych i kosztów usług dodatkowych jest związane ze świadczeniem usługi udzielania pożyczki, a nie ze sprzedażą towaru. W konsekwencji kwotą nabycia dla celów procedury VAT marża powinna być wyłącznie wysokość zabezpieczenia długu wynikająca z zawartej umowy, czyli wartość, na jaką wyceniono towar przy udzielaniu pożyczki.

Organ podkreślił, że lombard wykonuje dwa rodzaje odrębnych transakcji: świadczy usługę udzielania pożyczek oraz dokonuje dostaw zastawionych, a nieodebranych towarów. Każde z tych świadczeń należy opodatkować oddzielnie, a koszty jednego nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania drugiego.

Co zaskarżył podatnik

Spółka nie zgodziła się z interpretacją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 120 ust. 4 ustawy o VAT.

Główny argument podatnika polegał na wskazaniu, że organ niewłaściwie interpretuje definicję „kwoty nabycia”. Definicja zawarta w art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT – mówiąca o tym, że kwotą nabycia są wszystkie składniki wynagrodzenia, które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać – powinna mieć zastosowanie również w kontekście procedury VAT marża opisanej w art. 120 ust. 4.

Podatnik wskazywał, że organ pominął całą część definicji odnoszącą się do wszystkich składników wynagrodzenia oraz że w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego przepis ten miałby nie mieć zastosowania do procedury VAT marża.

Konkluzje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przychylił się do argumentów podatnika i uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 120 ust. 4 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię tego przepisu.

Sąd zwrócił uwagę na kwestię kluczową: art. 120 ust. 1 ustawy o VAT wyraźnie stanowi, że zawarte w nim pojęcia i definicje obowiązują „na potrzeby niniejszego rozdziału”, czyli rozdziału 4 o szczególnych procedurach. W konsekwencji definicja „kwoty nabycia” z art. 120 ust. 1 pkt 6 musi mieć zastosowanie również do art. 120 ust. 4. Organ nie podał żadnego uzasadnienia, dlaczego przepis ten miałby być wyłączony, a ustawa nie zawiera w tym zakresie żadnego wyraźnego zastrzeżenia.

Sąd zauważył ponadto, że organ ocenił sprawę wyłącznie w kontekście art. 120 ust. 4, pomijając art. 120 ust. 1 pkt 6, co stanowiło błąd proceduralny i merytoryczny.

W konsekwencji sąd uchylił interpretację i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie wniosku podatnika z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów. Sąd nie przesądził przy tym ostatecznie, czy stanowisko podatnika jest prawidłowe – stwierdził, że organ musi przeanalizować sprawę ponownie, mając na uwadze, że definicja kwoty nabycia z art. 120 ust. 1 pkt 6 stosuje się również do procedury VAT marża.

Podstawa: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 30 września 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 401/25; interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 czerwca 2025 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.227.2025.1.KR.

adw. Krzysztof Ossowski